Από το τρομερό παιδί των TED Talks

Σας περιμένουν. Θέλουν να σας ακούσουν· δεν ήρθαν για να σας φάνε – κάντε τη νευρικότητα σύμμαχο και το άγχος σας πλεονέκτημα.

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΣΗΜΑΣΙΑ • Πείτε ό,τι θέλετε· όμως, δώστε στα
λόγια και τη φωνή σας τη ζωή που τους αξίζει!

ΕΠΑΦΗ • Πάρτε το προσωπικά, ντυθείτε άνετα, πιείτε νερό,
στρατολογήστε το σώμα σας· ξεκλειδώστε τους.

Η ΙΔΕΑ • Παρκάρετε τον εγωισμό σας, ελευθερώστε την ιδέα σας και
χαρίστε την! Είναι το καλύτερο δώρο της ομιλίας σας.

ΑΦΗΓΗΣΗ • Αλλάξτε τον κόσμο με την ακαταμάχητη γοητεία της
δικής σας, αυθεντικής, μοναδικής ιστορίας.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΜΕΣΑ • Πάρτε τους το μυαλό! Κρέμονται από τα χείλη σας!

ΠΕΙΘΩ • «Φυτέψτε» μέσα τους την ιδέα σας και δείτε τη λογική σας
να «οικοδομεί» τον νέο τρόπο σκέψης τους.

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ • Αφήστε τους άφωνους!

Eίτε μιλάτε με τους φίλους σας για τα σχέδιά σας, είτε παρουσιάζετε την ιδέα σας σε ένα πολυπληθές ακροατήριο, είτε αναπτύσσετε το επιχειρηματικό σας πλάνο στους συνεργάτες σας, είτε εκφωνείτε τον προεκλογικό λόγο σας, είτε επικοινωνείτε μέσα από τα σύγχρονα Μέσα προκειμένου να αλλάξετε κάτι στην κοινωνία σας,… αυτό που κάνετε ονομάζεται «δημόσια ομιλία».
Για να είναι επιτυχημένη πρέπει να είναι σύντομη, ζωηρή, παρεμβατική, εντυπωσιακή, ηλεκτρισμένη, ενθουσιώδης και αυθεντική. Έχει τους δικούς της κώδικες, κάνει τις ιδέες να κυκλοφορούν και είναι ικανή να φέρει τα πάνω κάτω. Η συνταγή της επιτυχίας είναι απλή: χρησιμοποιήστε τα κατάλληλα εργαλεία.

Το μέλλον μας το γράφουμε εμείς· κανένας άλλος.
Μια λευκή σελίδα –και μια άδεια σκηνή– μας περιμένει.

Αν σήμερα οι δεξιότητες δημόσιας ομιλίας θεωρούνται μία φορά σημαντικές, στο μέλλον αυτό θα ισχύει στο πολλαπλάσιο.
Η ολοένα αυξανόμενη διασύνδεσή μας έχει ως αποτέλεσμα τη σύγχρονη επανεφεύρεση μιας από τις αρχαιότερες ικανότητες της ανθρωπότητας.
Aύριο, πολύ περισσότερο από σήμερα, το να ξέρει κάποιος πώς να παρουσιάζει τις ιδέες του ζωντανά σε άλλους
ανθρώπους θα αποδειχτεί απολύτως απαραίτητη ικανότητα για:

• Όλα τα παιδιά που θέλουν να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση.
• Όλους εκείνους που τελειώνουν το σχολείο και επιζητούν μια σημαντική καριέρα.
• Όλους εκείνους που θέλουν να προοδεύσουν στη δουλειά τους.
• Όλους εκείνους που νοιάζονται για ένα συγκεκριμένο ζήτημα.
• Όλους εκείνους που θέλουν να εδραιώσουν τη φήμη τους.
• Όλους εκείνους που θέλουν να έρθουν σε επαφή με άλλους ανθρώπους στον κόσμο οι οποίοι μοιράζονται το πάθος τους.
• Όλους εκείνους που θέλουν να καλέσουν σε δράση για να κάνουν τη διαφορά.
• Όλους εκείνους που θέλουν ν’ αφήσουν κάτι πίσω τους.
• Για όλους γενικώς· τελεία και παύλα._
Τα φώτα χαμηλώνουν. Μια γυναίκα βγαίνει στη σκηνή – παλάμες ιδρωμένες, πόδια που σιγοτρέμουν. Ένας προβολέας την τυφλώνει και 1.200 ζευγάρια μάτια καρφώνονται πάνω της. Το κοινό διαισθάνεται τη νευρικότητά της. Η ένταση στην αίθουσα είναι ολοφάνερη. Καθαρίζει τον λαιμό της και αρχίζει να μιλάει.
Αυτό που συμβαίνει στη συνέχεια είναι εκπληκτικό.
1.200 μυαλά μέσα στα κεφάλια χιλίων διακοσίων ατόμων αρχίζουν να συντονίζονται. Όλων τα μάτια στρέφονται προς το ίδιο σημείο. Τα λόγια της γυναίκας, σαν ξόρκι μάγισσας, απευθύνονται σε όλους και σε έναν-έναν ξεχωριστά. Ταυτόχρονο τίναγμα όλων των κεφαλιών από την ίδια έκπληξη. Γέλιο σε όλα τα χείλη. Δάκρυ σε όλα τα μάγουλα. Κάτι ακόμη, εξίσου τρελό: ο εγκέφαλος της γυναίκας εκπέμπει προς όλους τους εγκεφάλους της αίθουσας κωδικοποιημένα πακέτα πληροφορίας. Οι νευρώνες των χιλίων διακοσίων μυαλών δέχονται και καταγράφουν, μια για πάντα, τα μηνύματα της γυναίκας. Για ολόκληρη την υπόλοιπη ζωή τους, η συμπεριφορά αυτών των 1.200 ατόμων έχει επηρεαστεί ανεπανόρθωτα.
Η γυναίκα στη σκηνή δεν κάνει μάγια – κάνει θαύματα. Ωστόσο, τέτοιες ικανότητες θα τις ζήλευε και η πιο επιδραστική μάγισσα.
Έχετε παρατηρήσει τι συμβαίνει όταν, σε μια ατέλειωτη σειρά από μυρμήγκια, ένα απ’ αυτά «πέσει πάνω» σε ένα άλλο; Κατά τη συνάντησή τους, ανταλλάσσουν χημικά στοιχεία και, αυτοστιγμεί, διαμορφώνουν τη συμπεριφορά τους αναλόγως. Σχεδόν το ίδιο κάνουμε κι εμείς. Όταν στεκόμαστε μπροστά σε κάποιον και συνομιλούμε, τον κοιτάζουμε προσεκτικά στα μάτια, κουνάμε τα χέρια μας και βγάζουμε περίεργους ήχους από το στόμα. Παράλληλα, ρυθμίζουμε τη συμπεριφορά μας αναλόγως. Η ανθρώπινη επικοινωνία είναι ένα θαύμα της φύσης, που επαναλαμβάνεται, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, κάθε στιγμή, κάθε μέρα. Και βρίσκει την πιο έντονη έκφρασή της στο δημόσιο βήμα.
Σκοπός αυτού του βιβλίου είναι να εξηγήσει τι σημαίνει «επιτυχημένη δημόσια ομιλία» και να σας δώσει οδηγίες για το πώς θα καταφέρετε το θαύμα. Η ομιλία σας πρέπει να είναι δυναμική, ενθουσιώδης, ολοζώντανη, κρυστάλλινη και επιδραστική. Πρέπει να δώσετε τον καλύτερό σας εαυτό – και για να το επιτύχετε, πρέπει να εξοπλιστείτε κατάλληλα. Ωστόσο, ευθύς εξαρχής, οφείλουμε να τονίσουμε ένα πράγμα.
Δεν υπάρχει ένας και μοναδικός τρόπος για να εκφωνήσεις μια σπουδαία ομιλία. Ο κόσμος της γνώσης είναι αχανής. Και υπάρχουν τόσο διαφορετικοί ομιλητές, τόσο διαφορετικά ακροατήρια και τόσο διαφορετικά περιβάλλοντα ομιλίας, ώστε οποιαδήποτε προσπάθεια να εφαρμόσεις μια συγκεκριμένη συνταγή μπορεί να σου γυρίσει μπούμερανγκ. Το ακροατήριο το αντιλαμβάνεται αμέσως και νιώθει ότι το χειραγωγούν.
Μάλιστα, ακόμη κι αν δεχτούμε ότι κάποια στιγμή υπήρξε μία πετυχημένη συνταγή, δεν θα μπορούσε να παραμείνει επιτυχημένη για πολύ καιρό, αφού βασικό συστατικό μιας σπουδαίας ομιλίας είναι η φρεσκάδα της. Είμαστε άνθρωποι. Δεν μας αρέσουν τα ίδια και τα ίδια. Αν η ομιλία σας ακούγεται παρόμοια με μια ομιλία που κάποιος έχει ξανακούσει, μάλλον δεν θα προκαλέσει ιδιαίτερη εντύπωση. Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι να ακούγονται όλοι οι ομιλητές ίδιοι μεταξύ τους, ή προσποιητοί.
Οπότε, μη θεωρήσετε τις συμβουλές που θα βρείτε σ’ αυτό το βιβλίο ως κανόνες για το πώς να μιλήσετε μ’ έναν συγκεκριμένο τρόπο. Δείτε τις περισσότερο σαν ένα σετ εργαλείων που ευνοεί την ποικιλομορφία. Διαλέξτε όποια θεωρείτε κατάλληλα για εσάς και για την περίσταση στην οποία καλείστε να μιλήσετε. Η πραγματική δουλειά σας είναι να πείτε κάτι σημαντικό – και να το πείτε αυθεντικά, με τον δικό σας μοναδικό τρόπο.
Ίσως σας βγει πιο φυσικά απ’ ό,τι νομίζετε. Η δημόσια ομιλία είναι αρχαία τέχνη, βαθιά ριζωμένη στον εγκέφαλό μας. Σύμφωνα με αρχαιολογικές ανακαλύψεις που ανάγονται σε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν, υπήρχαν τόποι συνάντησης της κοινότητας, όπου οι πρόγονοί μας μαζεύονταν γύρω από τη φωτιά. Σε όλους τους πολιτισμούς της Γης, παράλληλα με την εξέλιξη της γλώσσας, οι άνθρωποι μάθαιναν να μοιράζονται ιστορίες, ελπίδες, όνειρα.
Φανταστείτε ένα γνώριμο σκηνικό: είναι σούρουπο· πυργωμένα κούτσουρα στο κέντρο του ξέφωτου και μια φωτιά αρχίζει να θεριεύει. Τα σχισμένα ξύλα τριζοβολούν, σπινθηρίζουν ζωηρά· φλόγες υψώνονται προς τον ουρανό· αστέρια αχνοφαίνονται παντού. Ο σοφός του καταυλισμού σηκώνεται και όλα τα μάτια «κλειδώνουν» στο ρυτιδιασμένο πρόσωπο που αναλάμπει στο παιχνίδισμα της φωτιάς. Ο ηλικιωμένος άντρας αρχίζει να μιλάει αργά· αφηγείται μια ιστορία. Περιγράφει γεγονότα. Η ομήγυρη, ένας ένας ξεχωριστά, κλείνει τα μάτια και αφήνει τη φαντασία να ζωντανέψει μέσα σε κάθε κεφάλι όσα ακούγονται. Τα συναισθήματα που βίωσαν οι χαρακτήρες της ιστορίας αναπλάθονται στους εγκεφάλους που κάθονται γύρω από τη φωτιά. Αυτός ο συντονισμός πολλών εγκεφάλων σε μια κοινή συνειδητότητα, είναι μια διαδικασία που κρύβει δύναμη και βάθος. Για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα οι κατασκηνωτές συμπεριφέρονται λες και αποτελούν μια ενιαία μορφή ζωής. Θα σηκωθούν μαζί, θα χορέψουν μαζί, θα τραγουδήσουν μαζί. Με δεδομένη την κοινή αυτή βάση, η επιθυμία να αναλάβουν μαζί δράση, η απόφαση να κάνουν μαζί ένα ταξίδι, μια μάχη, μια κατασκευή, μια γιορτή, απέχει μονάχα ένα βήμα.
Το ίδιο ισχύει και σήμερα. Για έναν ηγέτη –ή για τον υπέρμαχο μιας ιδέας– η δημόσια ομιλία είναι το κλειδί για την ενεργοποίηση της ενσυναίσθησης, για την πρόκληση ενθουσιασμού, για τη μετάδοση γνώσεων και ιδεών, για την προώθηση ενός κοινού ονείρου.
Μάλιστα, ο προφορικός λόγος έχει αποκτήσει νέες δυνατότητες. Σήμερα, ο καταυλισμός είναι ολόκληρος ο κόσμος. Χάρη στο διαδίκτυο, εκατομμύρια άνθρωποι μπορούν να παρακολουθήσουν ταυτοχρόνως μια συγκεκριμένη ομιλία σε μια συγκεκριμένη αίθουσα. Όπως ακριβώς η τυπογραφία πολλαπλασίασε δραματικά τη δύναμη των συγγραφέων, έτσι και ο παγκόσμιος ιστός πολλαπλασιάζει δραματικά τον αντίκτυπο των ομιλητών. Επιτρέπει σε οποιονδήποτε έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο οπουδήποτε στον κόσμο (και μέσα σε δέκα χρόνια, λογικά, ακόμη και το τελευταίο χωριό του κόσμου θα είναι διασυνδεδεμένο), να «καλέσει» στο σπίτι του τους καλύτερους δασκάλους της υφηλίου και να μάθει απευθείας απ’ αυτούς. Μονομιάς, μια αρχαία τέχνη απέκτησε παγκόσμια απήχηση.
Αυτή η επανάσταση πυροδότησε μια αναγέννηση της δημόσιας ομιλίας. Πολλοί από εμάς υπομείναμε για χρόνια μακρόσυρτες, βαρετές διαλέξεις στο πανεπιστήμιο· ατέλειωτα κηρύγματα στην εκκλησία· ή απίστευτα προβλέψιμες και επαναλαμβανόμενες πολιτικές ομιλίες. Δεν είναι αυτό ο δημόσιος λόγος.
Μια ομιλία, αν γίνει σωστά, μπορεί να ηλεκτρίσει την αίθουσα και ν’ αλλάξει ριζικά την κοσμοθεωρία του ακροατηρίου· είναι πολύ πιο ισχυρή από οποιοδήποτε κείμενο. Ο γραπτός λόγος προσφέρει λέξεις. Ο προφορικός λόγος κουβαλάει μαζί του μια ολοκαίνουρια εργαλειοθήκη. Όση ώρα κοιτάζουμε προσεκτικά τον ομιλητή, ακούγοντας τον τόνο της φωνής του, συγκλονισμένοι από την ευαισθησία του, τη διάνοια, το πάθος του, στην ουσία ενεργοποιούμε δεξιότητες που, χωρίς να το έχουμε συνειδητοποιήσει, διαμορφώθηκαν μέσα μας στο πέρασμα εκατοντάδων χιλιάδων χρόνων – δεξιότητες που, αν τις εφαρμόσουμε, μπορούν να μεταδώσουν ενθουσιασμό, να ενδυναμώσουν, να εμπνεύσουν.
Επιπλέον, μπορούμε να διευρύνουμε τις συγκεκριμένες δεξιότητες με τρόπους που οι αρχαίοι ούτε καν θα φαντάζονταν: έχουμε τη δυνατότητα να πλαισιώσουμε την ομιλία μας –εκείνη ακριβώς τη στιγμή της παρουσίασης– με εντυπωσιακές φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης, ή οτιδήποτε μπορεί να απεικονίσει ή να φανταστεί ανθρώπινος νους. Ακόμη, δεν μας εμποδίζει κανείς να συμπεριλάβουμε βίντεο και μουσική ή να χρησιμοποιήσουμε ερευνητικά εργαλεία που παρουσιάζουν όλο το σώμα της ανθρώπινης γνώσης σε οποιονδήποτε έχει ένα έξυπνο τηλέφωνο.
Τα καλά νέα είναι ότι αυτές οι δεξιότητες μπορούν να διδαχτούν και αυτό σημαίνει πως υπάρχει μια νέα υπερδύναμη από την οποία μπορούν όλοι να ωφεληθούν, νέοι και γέροι. Ονομάζεται παιδεία παρουσίασης. Στην εποχή μας ο καλύτερος τρόπος ν’ αφήσουμε το σημάδι μας στον κόσμο ίσως δεν είναι πλέον το να στείλουμε μια επιστολή στον αρχισυντάκτη μιας εφημερίδας, ή να συγγράψουμε ένα βιβλίο. Μπορούμε, απλώς, να σηκωθούμε και να πούμε κάτι… γιατί τόσο οι λέξεις όσο και το πάθος με το οποίο εκφέρονται, εξαπλώνονται σε όλο τον κόσμο με ταχύτητα φωτός.
Τον εικοστό πρώτο αιώνα η παιδεία παρουσίασης θα έπρεπε να επιδιώκεται μέσα από όλα τα σχολεία. Μάλιστα, πριν από την εμφάνιση της τυπογραφίας, θεωρούνταν απολύτως απαραίτητο κομμάτι της εκπαίδευσης*, αν και είχε παλιομοδίτικο όνομα: ρητορική. Σήμερα, στην εποχή του διαδικτύου, θα έπρεπε να αναστήσουμε την ευγενική αυτή τέχνη και να την αναγορεύσουμε σε τέταρτο πυλώνα της εκπαίδευσης: ανάγνωση, γραφή, αριθμητική… και ρητορική.
Βασική έννοια της λέξης είναι, απλούστατα, «η τέχνη του να μιλάς αποτελεσματικά». Ουσιαστικά, αυτός είναι ο σκοπός του βιβλίου. Να επανεφεύρει τη ρητορική για τις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Να προσφέρει χρήσιμα εφόδια για μια νέα, σύγχρονη παιδεία παρουσίασης.
Η εμπειρία μας στο TED τα τελευταία χρόνια μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός. Το TED ξεκίνησε ως ένα ετήσιο συνέδριο που συνέδεε τα πεδία της τεχνολογίας, της ψυχαγωγίας και του σχεδιασμού (Technology, Entertainment, Design), εξ ου και το όνομα. Τα τελευταία, όμως, χρόνια διευρύνθηκε καλύπτοντας όλα τα θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος. Οι ομιλητές TED επιδιώκουν να διαδώσουν τις ιδέες τους σε άτομα που βρίσκονται εκτός του πεδίου τους, μέσα από σύντομες, προσεκτικά προετοιμασμένες ομιλίες. Και, προς μεγάλη μας χαρά, αυτή η μορφή δημόσιας ομιλίας βρήκε μεγάλη απήχηση στο διαδίκτυο, σε βαθμό που, από το 2015 και εξής, παρακολουθούνται ετησίως περισσότερες από ένα δισεκατομμύριο ομιλίες TED.
Οι συνάδελφοί μου κι εγώ δουλέψαμε με εκατοντάδες ομιλητές TED, βοηθώντας τους να τελειοποιήσουν τόσο το μήνυμά τους όσο και τον τρόπο που το «σερβίρουν». Οι εκπληκτικοί αυτοί άνθρωποι κατάφεραν την απόλυτη αλλαγή στον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο και, επιπλέον, δεν σταμάτησαν ποτέ να μας εκπλήσσουν. «Μα, πώς το κάνουν;» αναρωτιόμασταν μεταξύ μας. Από τις προνομιακές θέσεις μας, σε απόσταση αναπνοής από τους πιο ταλαντούχους ομιλητές, αποκομίσαμε γνώση, ενημέρωση και έμπνευση· βιώσαμε έξαψη αλλά και εκνευρισμό. Επίσης, είχαμε την ευκαιρία να ζητήσουμε άμεσα τη συμβουλή τους για το πώς να προετοιμάσουμε και να υλοποιήσουμε μια ομιλία-θαύμα. Η ιδιοφυΐα αυτών των ανθρώπων μας έμαθε ένα σωρό σημαντικά μυστικά για το πώς κατάφεραν κάτι τόσο ξεχωριστό, μέσα σε λίγα μόνο λεπτά.
Με δυο λόγια, αυτό το βιβλίο είναι προϊόν συνεργασίας με όλους αυτούς τους ομιλητές και με τους ταλαντούχους συνεργάτες μου, ειδικά την Κέλι Στέτσελ, τον Μπρούνο Τζουσάνι και τον Τομ Ράιλι. Με τους τελευταίους επιμελούμαστε και διοργανώνουμε τις κύριες εκδηλώσεις TED· είναι οι άνθρωποι που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της προσέγγισης και της μορφής των ομιλιών TED στο πέρασμα των χρόνων, αλλά και στην προσέλκυση αξιόλογων ομιλητών στην πλατφόρμα μας.
Επιπλέον, αξιοποιήσαμε τη συλλογική σοφία χιλιάδων ανεξάρτητων εκδηλώσεων TEDx*. Το περιεχόμενό τους, συχνά απρόσμενο και απολαυστικό, έχει διευρύνει την κατανόησή μας σχετικά με τις δυνατότητες μιας δημόσιας ομιλίας.
Αποστολή του TED είναι να ενισχύσει την εξάπλωση πανίσχυρων ιδεών. Δεν μας ενδιαφέρει αν αυτό θα επιτευχθεί μέσα από κάτι που λέγεται TED, TEDx ή οποιαδήποτε άλλη μορφή δημόσιου λόγου. Όταν μαθαίνουμε ότι διάφορα Συνέδρια αποφασίζουν να παρουσιάσουν ομιλίες τύπου TED, πετάμε από τη χαρά μας. Σε τελική ανάλυση, οι ιδέες δεν έχουν ιδιοκτήτη. Έχουν τη δική τους ζωή. Είμαστε πολύ χαρούμενοι διαπιστώνοντας, ως αυτόπτες μάρτυρες, την αναγέννηση της τέχνης της δημόσιας ομιλίας που βιώνουμε σήμερα – όπου κι αν συμβαίνει, όποιος κι αν την κάνει.
Σκοπός του βιβλίου δεν είναι απλώς να περιγράψει πώς να δώσει κάποιος μια ομιλία TED, αλλά κάτι ευρύτερο. Σκοπός του είναι να υποστηρίξει οποιαδήποτε μορφή δημόσιας ομιλίας επιδιώκει να επεξηγήσει, να εμπνεύσει, να ενημερώσει ή να πείσει, είτε πρόκειται για θέματα επιχειρήσεων ή ζητήματα εκπαίδευσης, είτε πρόκειται για ανάγκες της κοινωνίας. Ναι, πολλά παραδείγματα του βιβλίου προέρχονται από ομιλίες TED, αλλά αυτό δεν οφείλεται μόνο στο ότι τις νιώθουμε πιο οικείες. Οι ομιλίες TED έχουν προκαλέσει μεγάλο ενθουσιασμό τα τελευταία χρόνια και θεωρούμε ότι έχουν κάτι να προσφέρουν σε όλο το φάσμα του δημόσιου λόγου. Πιστεύουμε πως οι αρχές στις οποίες βασίζονται μπορούν να αποτελέσουν μια ισχυρή βάση για μια ευρεία παιδεία παρουσίασης.
Μην περιμένετε να βρείτε συγκεκριμένες συμβουλές για το πώς να κάνετε πρόταση γάμου, πώς να στήσετε ένα διάγραμμα πωλήσεων για την εταιρεία σας ή πώς να δώσετε μια διάλεξη στο πανεπιστήμιο. Αντί για συμβουλές, θα βρείτε εργαλεία και γνώσεις που θα σας φανούν χρήσιμα τόσο σε αυτές τις περιπτώσεις όσο και σε κάθε είδους δημόσια ομιλία σας. Πάνω απ’ όλα, ελπίζουμε να σας πείσουμε να δείτε τη δημόσια ομιλία με άλλο μάτι, σαν κάτι που μπορεί να μας συναρπάσει και να μας ενδυναμώσει.
Οι φωτιές στους καταυλισμούς των προγόνων μας μεταλαμπαδεύουν νέο φως. Νέες φλόγες που πυρπολούν το ένα μυαλό μετά το άλλο, τη μια οθόνη μετά την άλλη: ανάφλεξη ολοένα νέων ιδεών.
Και, παίζει σημαντικό ρόλο. Όλα τα ουσιαστικά στοιχεία της ανθρώπινης προόδου υλοποιήθηκαν μόνο και μόνο επειδή οι άνθρωποι μοιράστηκαν τις ιδέες τους και μετά συνεργάστηκαν για να τις κάνουν πραγματικότητα. Από την πρώτη φορά που οι πρόγονοί μας συνεργάστηκαν για να νικήσουν ένα μαμούθ μέχρι το πρώτο βήμα του Νιλ Άρμστρονγκ στο φεγγάρι, οι άνθρωποι μετασχηματίζουν διαρκώς τον προφορικό λόγο σε εκπληκτικά κοινά επιτεύγματα.
Κι αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Ιδέες που θα μπορούσαν να λύσουν τα δυσκολότερα προβλήματά μας παραμένουν συχνά στην αφάνεια, γιατί οι ιδιοφυείς άνθρωποι που τις έχουν συλλάβει, δεν έχουν την αυτοπεποίθηση ή την τεχνογνωσία που χρειάζεται για να τις εκφράσουν αποτελεσματικά. Είναι τραγικό. Σε μια εποχή που η κατάλληλη ιδέα, αν παρουσιαστεί με τον κατάλληλο τρόπο, μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο τον κόσμο εν ριπή οφθαλμού, γεννώντας αντίγραφά της σε εκατομμύρια εγκεφάλους, έχουμε να κερδίσουμε πολλά αν εντοπίσουμε τον καλύτερο τρόπο για να την δρομολογήσουμε. Και, δεν είστε μόνο εσείς· εκτός από τους επίδοξους ομιλητές, είμαστε και όλοι εμείς, που θέλουμε να μάθουμε τι έχετε να πείτε.
Είστε έτοιμοι; Ανάψτε φωτιά!